2 000 წლის შემდეგ მიწის ქვეშ ნაპოვნი დაკარგული არმია
1974 წელს ჩინეთის ქალაქ სიანთან რამდენიმე ფერმერი ჭას თხრიდა. მათ არც კი წარმოედგინათ, რომ ეს ჩვეულებრივი სამუშაო მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს არქეოლოგიურ აღმოჩენად იქცეოდა. მიწის სიღრმეში მათ თიხისგან დამზადებულ უცნაურ ფიგურებს მიაგნეს.
გათხრების გაგრძელების შემდეგ გაირკვა, რომ ეს იყო დაახლოებით 8 000 მეომრისგან შემდგარი არმია. თითოეულ ქანდაკებას განსხვავებული სახე, ვარცხნილობა, ტანსაცმელი და გამომეტყველება ჰქონდა, თითქოს ყველა რეალური ადამიანი ყოფილა.
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ეს არმია ჩინეთის პირველი იმპერატორის, ცინ ში ხუანის, სამარხს იცავდა. იმპერატორს სჯეროდა, რომ სიკვდილის შემდეგაც ძალაუფლებას შეინარჩუნებდა, ამიტომ საკუთარი დაცვისთვის ათასობით თიხის მეომარი დაამზადებინა.
დღემდე ტერიტორიის მხოლოდ ნაწილი არის გამოკვლეული. არქეოლოგები ფიქრობენ, რომ მიწის ქვეშ კიდევ უამრავი საიდუმლო იმალება. თავად იმპერატორის მთავარი სამარხიც თითქმის ხელუხლებელია, რადგან მეცნიერები შიშობენ, რომ თანამედროვე ტექნოლოგიებიც კი ვერ შეძლებს მისი დაზიანების გარეშე გახსნას.
ტერაკოტის არმია დღეს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე საოცარ ისტორიულ აღმოჩენად ითვლება. ის გვიჩვენებს, რამდენად განვითარებული იყო ძველი ჩინეთის ხელოვნება, ინჟინერია და წარმოდგენები სიცოცხლისა და სიკვდილის შესახებ.